Welkom bij onze Blikverruimers!
Bij Onderwijsaffaire doen we zelf natuurlijk onderzoek, maar we geloven ook dat de meest waardevolle inzichten ontstaan door over onze eigen grenzen heen te kijken. Onder de noemer Blikverruimers delen we inspirerende onderwijs onderzoeken, rapporten en publicaties van partners, collega-onderzoekers en andere scherpe denkers uit het onderwijsveld.
Bij verschillende van deze publicaties heeft Onderwijsaffaire ook zelf meegewerkt of een actieve bijdrage geleverd.
Waarom deze pagina?
- Frisse blik: Ontdek alternatieve perspectieven en vernieuwende invalshoeken op actuele onderwijskwesties.
- Samen sterker: Door waardevolle kennis van buitenaf te bundelen, hoeven we het wiel niet telkens opnieuw uit te vinden.
- Inspiratie & Inzicht: Een zorgvuldig gevulde ‘voorraadkast’ vol externe expertise en onderwijs onderzoeken om direct te gebruiken in de praktijk.
Blader gerust door de onderwijs onderzoeken hieronder, verruim je blik en laat je inspireren door de expertise van anderen!
Thuiszitters tellen: de werkelijkheid achter de cijfers
Hoeveel kinderen krijgen in Nederland daadwerkelijk geen volwaardig onderwijs? Het rapport Thuiszitters tellen 2024 – Een ander licht op passend onderwijs laat zien dat de officiële thuiszitterscijfers maar een deel van de werkelijkheid zichtbaar maken. Volgens het onderzoek zitten minimaal 70.000 kinderen drie maanden of langer thuis en zijn naar schatting 280.000 kinderen verstoken van volwaardig onderwijs.
Onderwijsaffaire heeft meegewerkt aan dit rapport. Voor ons onderstreept het onderzoek iets wat ouders en kinderen al veel langer ervaren: thuiszitten is vaak niet het probleem op zichzelf, maar een signaal dat het onderwijs niet passend genoeg is georganiseerd.
Het rapport verlegt daarom de aandacht van aanwezigheid op school naar waar het werkelijk om zou moeten gaan: het recht van ieder kind op volwaardig onderwijs, een geborgde zorgplicht en een onderwijssysteem dat ruimte biedt aan verschillen tussen kinderen.
Staat van de thuiszitters
Toen in april 2021 de Staat van het Onderwijs verscheen, constateerde Kim Castenmiller dat er nauwelijks aandacht was voor thuiszitters. In het omvangrijke rapport kwam het woord ‘thuiszitters’ slechts vier keer voor. Voor haar was dat aanleiding om zelf de Staat van de thuiszitters te schrijven.
In deze publicatie brengt zij de situatie van kinderen en jongeren die thuis komen te zitten nadrukkelijker in beeld. Ze beschrijft achtergronden, biedt andere perspectieven op de problematiek en formuleert drie kernoplossingen. Daarbij stelt zij ook de vraag of de officiële cijfers wel voldoende zichtbaar maken hoe groot de groep kinderen zonder passend onderwijs werkelijk is.
De Staat van de Ouder
Ouders zien vaak als eerste wanneer het onderwijs voor hun kind niet goed aansluit. Toch krijgt hun perspectief in discussies over onderwijsbeleid en passend onderwijs niet altijd de plek die het verdient.
Ouders & Onderwijs brengt daarom jaarlijks de Staat van de Ouder uit. Daarin wordt onderzocht hoe ouders het Nederlandse onderwijs ervaren en hoe zij kijken naar onderwerpen als onderwijskwaliteit, veiligheid, passend onderwijs, medezeggenschap en de samenwerking tussen ouders en school.
De Staat van het Onderwijs
Jaarlijks brengt de Inspectie van het Onderwijs met De Staat van het Onderwijs in beeld hoe het Nederlandse onderwijs ervoor staat. De inspectie bundelt hiervoor feiten en cijfers en beschrijft belangrijke ontwikkelingen, trends en aandachtspunten binnen het onderwijs.
De rapportage geeft een breed beeld van onder meer onderwijskwaliteit, kansengelijkheid, personeel, schoolbesturen en de ondersteuning van leerlingen. Ook eerdere edities zijn via de website van de Inspectie van het Onderwijs terug te vinden.
OCW in cijfers
OCW in cijfers is het centrale informatieplatform van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het brengt met kerncijfers en indicatoren de ontwikkelingen binnen onder meer onderwijs, wetenschap, cultuur en emancipatie in beeld.
Voor het onderwijs zijn cijfers beschikbaar over onder andere leerlingen en studenten, onderwijspersoneel, onderwijsuitgaven, studiefinanciering en ontwikkelingen binnen het primair, voortgezet, middelbaar beroeps- en hoger onderwijs.
Onderzoek Educatief Partnerschap – Esther Boas Berg
In dit onderzoek staat het educatief partnerschap tussen ouders en school centraal. Esther Boas Berg onderzoekt hoe samenwerking, communicatie en wederzijds vertrouwen kunnen bijdragen aan een betere ondersteuning van kinderen binnen het onderwijs.
Het onderzoek laat zien welke factoren een goede samenwerking tussen ouders en onderwijsprofessionals bevorderen en waar in de praktijk knelpunten kunnen ontstaan. Daarmee biedt het handvatten voor scholen en ouders die de samenwerking rondom het kind willen versterken.
Situatieanalyse voltijd HB – ir. Loek Zonnenberg
In deze situatieanalyse staat het voltijds onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen centraal. Ir. Loek Zonnenberg brengt in kaart hoe dit onderwijs is georganiseerd, welke knelpunten zich voordoen en welke gevolgen die kunnen hebben voor leerlingen, ouders en scholen.
De analyse biedt inzicht in de positie van voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs binnen het bredere onderwijsstelsel en benoemt aandachtspunten rond toegankelijkheid, continuïteit en passende ondersteuning.
Situatieanalyse voltijd HB – ir. Loek Zonnenberg
In deze situatieanalyse staat het voltijds onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen centraal. Ir. Loek Zonnenberg brengt in kaart hoe dit onderwijs is georganiseerd, welke knelpunten zich voordoen en welke gevolgen die kunnen hebben voor leerlingen, ouders en scholen.
De analyse biedt inzicht in de positie van voltijd hoogbegaafdheidsonderwijs binnen het bredere onderwijsstelsel en benoemt aandachtspunten rond toegankelijkheid, continuïteit en passende ondersteuning.
Kiezen voor Kansen – Rijksoverheid
Kiezen voor Kansen is een publicatie van de Rijksoverheid over kansengelijkheid in het onderwijs. Het rapport beschrijft hoe verschillen in achtergrond, omgeving en ondersteuning van invloed kunnen zijn op de schoolloopbaan en ontwikkelkansen van kinderen en jongeren.
De publicatie gaat in op mogelijkheden om kansenongelijkheid te verkleinen en op de rol van onderwijs, beleid en ondersteuning bij het creëren van meer gelijke ontwikkelmogelijkheden.
Onderwijswetten – OCO
OCO biedt een overzicht van de belangrijkste wetten en regels die van toepassing zijn binnen het onderwijs. Daarbij gaat het onder meer om rechten en plichten van leerlingen, ouders, scholen en schoolbesturen.
Het overzicht helpt om snel inzicht te krijgen in de wettelijke kaders rond onderwerpen als toelating, passend onderwijs, zorgplicht, medezeggenschap, onderwijstijd en geschillen.